Publikacja w serwisie

Bookmark and Share

6651  odsłona

Agnieszka Brzezińska: Wiedeński model LuS

Agnieszka Brzezińska [1]
Model Wiedeński LuS
Warszawa, maj 2004

Jak uczyć się skutecznie języka,
czyli jakie prawidłowości z psychologii skutecznego uczenia się i nauczania powinny być uwzględnione w metodach nauczania języków obcych.

Wiedeński model „LuS”

Problematykę wypracowywania metod nauczania języków można by sprowadzić do jednego zasadniczego punktu: co zrobić aby uczyć się łatwiej i szybciej oraz aby zapa­miętywać wiedzę na długi okres czasu? Rozwój glottodydaktyki (od metod gramatycz­nych po komunikacyjne) oraz urozmaicenie metodyczne panujące obecnie na rynku (poczy­nając od Callana, poprzez Sitę czy tzw. naukę „dualną”) w pełni odzwierciedlają próby, aby zaoferować uczącym się metodę szybką i skuteczną. To, która z  metod przynosi najlepsze rezultaty pozostanie zapewne przez kolejne lata przedmiotem sporów, niemniej jednak z całą pewnością możemy stwierdzić, że żadna z nich nie stanowi właśnie tej, o której marzy każdy uczeń: metody, która byłaby przyjemna, pozwalała na szybkie opanowanie języka obcego i umożli­wiła jego długotrwałe zapamiętanie.

            Wszystkie cechy idealnej metody nauczania języków obcych opierają się ogólnie rzecz biorąc na prawach uczenia się i nauczania, gdyż i w tym przypadku mamy do czynienia z przyswajaniem sobie informacji, przetwarzaniem ich oraz umiejętnością ponownego przywoływania ich i odtwarzania. Siłą rzeczy wypracowanie efektywnej metody nauczania języków obcych musi się więc oprzeć na zasadach funkcjonowania pamięci, a ściślej ujmując na zasadach, które odnoszą się do jej efektywnego funkcjonowania. Zasad tych, jak się okazuje, jest już stosunkowo wiele, i wiele z nich znane już było w starożytności, lecz naukowy przełom nastąpił dopiero w 1885 roku za sprawą opublikowanych przez Ebbinghausa wyników badań nad pamięcią[2]. W latach 60 badania dotyczące teorii przetwa­rzania informacji, funkcjonowania pamięci i mechanizmów pod- i nieświadomych zaowocowały kontrowersyjnymi metodami, które po dziś dzień spostrzegane są jako tzw. metody „alternatywne”. Należy do nich m.in. sugestopedia, i jej przeobrażona forma – tzw. superlearning. Kolejne metody, np. total physical response (znana u nas jako kinezjologia edukacyjna), czy metoda Callana, również opierają się na konkretnych przesłankach teorii przetwarzania informacji. Jak więc widać, mimo dużych różnic, wszystkie nowe metody mają jeden i ten sam mianownik: są nim podstawy teorii przetwarzania informacji. Większość z nich wykorzystuje jednak tylko niewielką część istniejących reguł uczenia się, mało która metoda zawiera ich szersze spektrum. Fakt, że wszystkie te metody utrzymały się jednak na rynku i każda z nich ma rzeszę swoich zwolenników świadczy o tym, że rzeczywiście  są one w danym zakresie skuteczne, lecz jak już wspomniałam, niewiele z nich uwzględnia szerszą gamę zasad funkcjonowania pamięci, co powoduje, że nigdy nie staną się one metodami w pełni skutecznymi.

            Chciałabym teraz przybliżyć czytelnikom zbiór zasad efektywnego uczenia się, do którego nawiązywałam mówiąc o metodach, stosujących te prawidłowości w sposób wybiór­czy. Mało kto wie, że zasady te zostały zebrane w formie modelu dydaktycznego o nazwie LuS[3]. Na uwagę zasługuje fakt, że jest to model ogólny, a więc żadna konkretna metoda, może on więc zostać zaadaptowany na potrzeby danej metody, np. można go z powodzeniem przenieść na pole nauczania języków obcych. LuS to skrót od niemieckiej nazwy psycho­logicznego modelu uczenia się i nauczania, którego pełna nazwa brzmi: Lernen unter Selbstkontrolle („Nauka poprzez Samokontrolę”). Metoda ta powstała w Wiedeńskim Instytu­cie Psychologii w latach siedemdziesiątych za sprawą badań naukowych prof. Guttmanna[4] i prof. Vanecka[5] i opiera się na założeniach psychologii kognitywnej w zakresie uczenia się i nauczania, badań w zakresie komunikacji oraz neuropsychologii i neuro­fizjologii. Sama nazwa modelu odnosi się do jego głównych założeń teoretycznych, a miano­wicie, że uczący się sam kontroluje stopień gotowości przyswajania nowych informacji („Lernbereitschaft”) przez mózg za pomocą technik relaksacyjno-aktywizujących. Samokontrola nie odnosi się więc w tym przypadku, jak można by wnioskować z nazwy, do samodzielnego kontrolowania wyników nauki, a do określonej kontroli stanów fizycznych mózgu.

UWAGA: Cały referat w formacie PDF znajduje się na stronie Autorki. Poniżej prezentujemy spis treści.

Spis Treści

1.Koncepcja teoretyczna.

1.1. Relaks
1.2. Imagery
1.3. Informacja centralna
1.4. Powtórzenia i interferencje[6]

2. Model standardowy i schemat LuS na lekcji

2.1. Aktywacja
2.2. Przekazywanie treści informacyjnych
2.3. Konsolidacja wiedzy 1
2.4. Powtórzenie nr. 1
2.5. Konsolidacja 2
2.6. Powtórzenie 3

3. Przykład modelu przy wprowadzaniu materiału w sposób indukcyjny

3.1. Faza pracy (przygotowywania i wypracowania rozwiązań)
3.2. Aktywacja
3.3. Faza informacyjna
3.4. Konsolidacja 1, powtórzenie 1, konsolidacja 2, powtórzenie 2

4. Wady i zalety modelu wiedeńskiego



[1] Autorka – z wykształcenia lingwistka – ukończyła studia specjalistyczne w zakresie psychologii uczenia się na Uniwersytecie Wiedeńskim m. in. pod kierunkiem prof. Guttmanna (autora modelu Lernen unter Selbstkontrolle) i doktoryzuje się w dziedzinie zastosowania psychologii uczenia się w nauczaniu języków obcych. Obecnie prowadzi zajęcia dydaktyczne na Uniwersytecie Warszawskim w ramach  stażu Austriackiego Związku Naukowego.

[2] Ebbinghaus, H. (1885): Über das Gedächtnis, Luncher Verlag, Leipzig

[3] Opis modelu Guttmanna opiera się na pracy H. Bauera „Lernen unter Selbstkontrolle”, Wien 2000 (Informationsunterlagen des Vereins Lernen unter Selbstkontrolle”). Sam model jak i jego niemiecka nazwa podlegają ochronie prawa autorskiego i handlowego.

[4] Guttmann, G. (1985): Lernen unter Selbstkontrolle bei Jugendlichen, w: Nissen G.: Psychiatrie des Pubertätsalters, Huber, Bern
Guttmann, G. (1990): Lernen. Die wunderbare Fähigkeit, geistige und körperliche Funktionen verändern zu können, htp, Wien
Guttmann, G./Bauer, H. (1984): The Brain Trigger Design. A powerful tool to investigate Brain – Behaviour Relations, Annals of the New York Academy of Sciences

[5] Vanecek, E. (1982): Angewandte Lernpsychologie im Unterrichtsgeschehen,  Habilitationsschrift Universität Wien

[6] Artykuł poświęcony teorii powtórzeń Ebbinghausa w praktyce szkolnej (pt.: Dlaczego nasi uczniowie zapominają i jak temu przeciwdziałać) ukazał się w  czasopiśmie dla nauczycieli „Języki Obce w Szkole”, nr. 1/2004, Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, Warszawa


Publikacja umieszczona w Serwisie Publikacji Nauczycieli ODA, rok szk. 2003/2004

 
 

Serwis ODA - Strona główna > Pełny katalog publikacji  |   Strona autora/ów  |

Zamknij okno

góra

Serwis jest prowadzony przez Wydawnictwo „e media”