Publikacja w serwisie

Bookmark and Share

10369  odsłona

Katarzyna Jonkisz: Agresja — sposoby jej przeciwdziałania

Katarzyna Jonkisz



AGRESJA

Sposoby jej przeciwdziałania

 

Agresja — to zachowanie zmierzające do skrzywdzenia drugiej osoby. Złość nie prowadzi do agresji w sposób automatyczny, ale często jej towarzyszy. Jest stanem emocjonalnym, który w swojej intensywności może wahać się od lekkiego poirytowania czy rozdrażnienia do furii i szału. Im lepiej ktoś radzi sobie z agresją, tym bardziej świadomie może kierować własnym zachowaniem tak, aby nie krzywdzić innych. Agresja- zachowanie do wyładowania niezadowolenia lub gniewu na osobach lub rzeczach. Słownik języka polskiego PWN

Agresja — działanie skierowane przeciwko ludziom lub przedmiotom wywołującym u osobnika niezadowolenie lub gniew. Celem agresji jest wyrządzanie szkody przedmiotowi agresji. Słownik pedagogiczny

 


Jak radzić sobie z trudnymi zachowaniami u dzieci
(na podst. Sutton Carola 1991)


Autorka przedstawia metodę zachęcania dzieci do lepszego zachowania (w tym wygaszania zachowań agresywnych). Metoda wymaga zmiany zachowania nie tylko
od dziecka, ale także od rodziców. Oparta jest na teoriach uczenia się. Jest raczej
dla dzieci młodszych. Pierwszym krokiem jest określenie złego zachowania — co
konkretnie dziecko robi źle (np.: jest agresywne, bije dzieci, jest buntownicze).
Ważne są obserwacje wybranego zachowania, sytuacje, w których występuje.

Sekwencje A B C — w tej sekwencji następuje zachowanie dziecka.

  1. wydarzenie poprzedzające zachowanie (dziecko uczestniczy w lekcji)

  2. zachowanie, czyli to co dziecko robi i mówi (ciągle wstaje i chodzi po klasie)

  3. konsekwencje zachowania dziecka, czyli to co dzieje się bezpośrednio po wystąpieniu danego zachowania (wychowawca ciągle upomina ucznia)

Konsekwencje (C)

  1. Nagradzanie — wzmocnione zachowanie — jeśli po zachowaniu natępuje przyjemne dla niego wydarzenie to wtedy zwiększa się prawdopodobieństwo występowania ponownie tego zachowania (chwalenie, uśmiech, nagrody rzeczowe, słodycze)

  2. Wygaszanie zachowania- jeśli dziecko cos robi i w rezultacie nic się nie dzieje albo jest ono ignorowane to zmniejsza się prawdopodobieństwo, że zachowanie to będzie powtarzane

  3. Karanie — jeśli w rezultacie zachowania dziecka nastąpi coś nieprzyjemnego, że zachowanie to się powtórzy w przyszłości (okazywanie niezadowolenia, krytyka, podniesiony głos, zakazy)

  4. Wzmocnienie negatywne — jeśli dziecko będzie się uczyć zachowywać poprawnie, po to aby uniknąć kary, z czasem wystarczy samo otarci przed karą.
    Trzeba pamiętać, że co dla jednego ucznia jest karą, dla innego może być nagrodą.

PRZYCZYNY AGRESJI

  1. Młodzież nie może zaspokoić swoich pragnień i potrzeb. Nasza sytuacja życiowa, uzdolnienia nie pozwalają nam na wszystkie zachcianki. Bez zdrowego rozeznania własnych możliwości i prawdziwych potrzeb trudno jest nie poddać się negatywnym emocjom.

  2. Brakuje im pozytywnych wzorców. Młody człowiek buntując się odrzuca wiele wartości i autorytetów. Często poszukuje wzorców nie tam gdzie trzeba, łatwowiernie uzależnia się od subkultur, które jako sposób na życie proponują przemoc i agresję.

  3. Codzienna obserwacja. Uczeń obserwuje wiele zachowań agresywnych, których się może w ten sposób nauczyć. Psychologia jednoznacznie stwierdza, że to co uczniowie widzą np.: w telewizji przenosi się na ich zachowania. Oglądanie przemocy i agresji -wywołuje agresję. Rodzice powinni kontrolować to- co oglądają ich dzieci.

  4. Zatarte granice. Pod wpływem otaczającego świata, który w niejednoznaczny ukazuje granicę między dobrem a złem, uczniowi trudno skutecznie odróżnić dobro od zła.

  5. Uczniowie się nudzą. To jedna z podstawowych przyczyn agresji. Młodzież nie umie spędzać właściwie wolnego czasu. "Zabija" nudę agresją.

PROGRAM ZARADCZY PRZECIW MOBBINGOWI (SZYKANOWANIU, AGRESJI) WŚRÓD DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNEJ NA PODSTAWIE D. OLWEUS — MOBBING FALA PRZEMOCY W SZKOLE, JACEK SANTORSKI I CO., W-WA 1998.

Jest to program, którym objęto w 1983 r. 2500 chłopców i dziewczynek od klasy czwartej do pierwszej gimnazjum w Skandynawii — program sprawił spadek liczby przejawów agresji, wandalizmu, chuligaństwa. Miał również działanie prewencyjne.

Mobbning — szykanowanie, prześladowanie, przemoc fizyczna.

Cele i zasady programu:

  1. Stworzyć środowisko szkolne i domowe, które jest przyjazne i ciepłe dla dziecka.

  2. Ustalić sankcje, które będą konsekwencją łamania wcześniej przyjętych norm.

  3. Duża kontrola dorosłych — co robią dzieci.

  4. Starać się stać dla dziecka wielkim autorytetem. (rodzice ponoszą odpowiedzialność za sytuacje dziecka, a nie tylko za jego postępy w nauce)

Głównym celem jest ograniczenie lub wyeliminowanie mobbningu i zapobieganie powstawania takich problemów. Program opiera się na wynikach badań socjologicznych (ankieta).

Tezy:

  1. Sprawcami agresji są starsi uczniowie — ofiarami młodsi i słabsi.

  2. Chłopcy są bardziej niż dziewczynki narażeni na szykany ze strony rówieśników. Dziewczynom grozi wyizolowanie, plotki. Chłopcom — ataki bezpośrednie.

  3. Rodzice i nauczyciele rzadko rozmawiają z dziećmi o problemie mobbningu.

  4. Szkoła jest miejscem, gdzie występuje dużo szykan. (duża liczba dzieci, które spędzają tu dużo czasu)

  5. Liczebność i wielkość szkoły nie ma wpływu na częstość występowania agresji.

  6. Bardzo ważny jest stosunek nauczycieli do zachowań agresywnych dzieci i ma kluczowe znaczenie na skalę problemu w szkole.

  7. Ofiarą i sprawcą jest się przez długie lata.

Charakterystyka ofiary mobbningu. Są przezywane. wyśmiewane, zakrzykiwane. Zaczepiane popychane, nie potrafią się bronić. Są wciągane w bójki, w których są stroną słabszą. Rozrzuca się im ich przedmioty. Mają siniaki, których nie potrafią wytłumaczyć. Przerwy spędzają samotnie. Jako ostatni są wybierani do gier zespołowych. Nie lubią lub boja się chodzić do szkoły. Mają kłopoty ze snem, płaczą w nocy. Proszą rodziców o pieniądze lub je kradną.

Sprawcy prześladowań. maja potrzebę dominowania Są porywczy, impulsywni (niski próg frustracji) Są zbuntowani, nieposłuszni. Aby osiągnąć korzyści — oszukują. Są zbuntowani, agresywni również wobec dorosłych. Mają negatywny stosunek do szkoły. W starszych klasach przestają być lubiani. Są sprawni fizycznie.

Jak można zaradzić — zarys programu.

Na poziomie szkoły.

  1. Przeprowadzenie ankiety wśród uczniów.

  2. Poświęcić dzień na problem agresji w szkole.

  3. Zwiększyć kontrolę podczas przerw.

  4. Zwiększyć liczbę zajęć pozalekcyjnych.

  5. Poruszyć problem na zebraniu z rodzicami.

  6. Współpracować dom-szkoła.

Na poziomie klasy.

  1. Ustalić regulamin klasowy. (normy, nagradzanie, sankcje)

  2. Poruszyć problem na godzinie wychowawczej.

  3. Gry, zabawy, literatura.

  4. Nauka przez współpracę.

  5. Zajęcia z uczniami wzmacniające więzi.

  6. Zebranie rodziców, indywidualne rozmowy.

Środki zaradcze na poziomie jednostki.

  1. Poważne rozmowy ze sprawcami i ofiarami. (dokładny scenariusz rozmowy w książce)

  2. Rozmowy z rodzicami uczniów, których dotyczy problem (w obecności dzieci)

  3. Pomoc ze strony "neutralnych" uczniów.

  4. Wsparcie dla rodziców ze strony szkoły.

  5. Fachowa pomoc psychologa.

  6. W drastycznych przypadkach zmiana szkoły.

 


Publikacja umieszczona w Serwisie Publikacji Nauczycieli ODA, rok szk. 2001/2002

 
 

Serwis ODA - Strona główna > Pełny katalog publikacji  |   Strona autora/ów  |

Zamknij okno

góra

Serwis jest prowadzony przez Wydawnictwo „e media”