Publikacja w serwisie

Bookmark and Share

5304  odsłona

Renata Młodzińska: Scenariusz 2 lekcji j. polskiego (edukacja regionalna)

Renata Młodzińska
Gimnazjum w Zręcinie

 

 

Scenariusz  lekcji języka polskiego – w ramach edukacji regionalnej

[2 jednostki lekcyjne]

 

LEKCJA I

TEMAT: Łybacy – zbieracze... ropy.

Praca z tekstem A. Potockiego ze zbioru „Księga legend i opowieści bieszczadzkich”.

 

 

CELE

 

Uczeń:

–        rozumie czytany tekst,

–        zna zasady cytowania,

–        prawidłowo odpowiada na pytania,

–        wyszukuje informacje zawarte w tekście,

–        wnioskuje na podstawie tekstu

–        dostrzega kontekst regionalny i historyczny.

 

 

 

 

PRZEBIEG LEKCJI

 

 

1. WPROWADZENIE

 

Nauczyciel podaje temat lekcji, kończąc na wielokropku. Informuje uczniów, że będą pracować z tekstem i dopiero po jego uważnym odczytaniu uzupełnią temat. Uświadamia uczniom, iż celem lekcji jest wyjaśnienie, kim byli, czym zajmowali się łybacy i jaki to ma związek z naszym regionem.

Następnie uczniowie otrzymują kserokopie tekstu i zestaw pytań, na które muszą odpowiedzieć [praca indywidualna, czas-25 minut].

 

 

 

2. ROZWINIĘCIE

 

Tekst

 

ŁYBACY

 

„Ropę naftową zbierano już w starożytności. Pierwsza o tym wzmianka pochodzi z Biblii, z księgi Genezis. Także w polskich Karpatach mieszkający tu ludzie znali i używali jej od bardzo dawna. Zbieraną z naturalnych wycieków lub samowypływowych źródeł stosowano między innymi jako lekarstwo na różne choroby tak ludzi, jak i zwierząt, używano jako smaru do osi wozów albo do konserwacji drewna. Ludzi zajmujących się zbieraniem ropy zwano łybakami.

Zaopatrzeni w konopne sznury i drewniane stągwie, czasami w lniane szmaty na kiju, czerpali ropę przeważnie z powierzchni wody karpackich bajor lub potoków. Na „roponośnych” potokach robili zastawki i kiedy na powierzchni wody zebrał się ropny kożuch, zbierali go. Gdy rozpoczęto już przemysłową eksploatację ropy, zawód łybaka nie stracił racji bytu. Częste jej erupcje powodowały , że rozlewała się ona na pola i łąki, wówczas do akcji wkraczali łybacy. Taki duży wypływ ropy miał miejsce 3 marca 1883 roku w Polanie, w Bieszczadach. Jej wybuch z kopanego szybu był tak duży, że został zalany potok Czarny na długości pięciu kilometrów. Wówczas z Borysławia pośpiesznie ściągnięto dużą grupę łybaków, którzy wcale nieźle zarobili na tej, jak dzisiaj byśmy to nazwali – katastrofie ekologicznej.

Kiedy na Podkarpaciu powstały zagłębia ropne, łybacy nieustannie penetrowali tereny wokół kopalń. Na przełomie XIX i XX wieku był to zawód wcale intratny. Zebraną w ciągu dnia ropę, wieczorem łybacy sprzedawali Żydom. Zresztą ci niejednokrotnie wynajmowali fury z beczkami, które objeżdżały tereny przykopalniane i zbierały ropę od łybaków. Kupowali ją także maziarze, zajmujący się wyrobem mazi, dziegciu i śmirów do wozów. Dawniej wozy miały drewniane osie, a te wymagały nieustannego smarowania.

Kiedy w kopanych szybach ustawał napływ ropy, bo złoże było już na wyczerpaniu, wielokrotnie dalszą ich eksploatację przejmowali właśnie łybacy. Tak było m.in. w Łopience, gdzie do czasu wysiedlenia miejscowej ludności, kopanek łybacy co jakiś czas wybierali trochę ropy, którą sprzedawali do wozów lub odstawiali do leskiej rafinerii.

Zawód łybaka był mało romantyczny, trudny i brudny. Zajmowali się nim przede wszystkim ci, którzy w przeludnionych bieszczadzkich wsiach pozbawieni byli innych możliwości zarobku. Przetrwali łybacy do czasów drugiej wojny światowej. Potem zawód ten popadł w zapomnienie, tak samo jak zawód zworyczy, warzelników soli.”

 

PYTANIA DLA UCZNIÓW

  1. Po uważnym przeczytaniu tekstu już wiesz, kim byli łybacy. Dokończ temat lekcji, wpisując odpowiedni rzeczownik.
  2. Skąd pochodzi pierwsza wzmianka o zbieraniu ropy naftowej?
  3. Gdzie łybacy poszukiwali ropy? Skąd ją czerpali? Wskaż 3 miejsca.
  4. Do czego wykorzystywano zebraną ropę?
  5. Komu łybacy odsprzedawali ropę?
  6. Jak odbywało się zbieranie ropy? Wywnioskuj na podstawie wyposażenia .
  7. Pojawiają się tutaj 2 zawody, które również odeszły w zapomnienie. Jakie? Czym zajmowali się ci ludzie?
  8. Kto trudnił się łybactwem i kiedy łybacy przestali być potrzebni?

 

Następnie uczniowie relacjonują efekty pracy. Odpowiedzi na pytania są zapisywane na tablicy i tworzą notatkę lekcyjną.

 

 

3. PODSUMOWANIE

 

Nauczyciel zastanawia się z uczniami, dlaczego  ważne jest, byśmy pamiętali o łybakach, następnie ocenia pracę uczniów.

 


 

 

LEKCJA 2

TEMAT: Ruszamy śladami łybaków- ćwiczenia redakcyjne.

 

CELE

 

Uczeń:

–        formułuje i porządkuje argumenty,

–        tworzy teksty o charakterze informacyjnym, poprawne pod względem językowym i stylistycznym,

–        przestrzega zasad organizacji tekstu.

 

 

 

PRZEBIEG LEKCJI

 

 

1. WPROWADZENIE

 

Nauczyciel uświadamia uczniom cele lekcji, zapisuje temat. Uczniowie przypominają, co wiedzą o łybakach.

a.       Prowadzący motywuje uczniów do poznania historii regionu .
Kierowani wskazówkami nauczyciela uczniowie ustalają, że najpierw należy pozyskać sponsora, a następnie zebrać grupę, która ruszyłaby odkrywać historię regionu.

 

b.      Uczniowie, pracując w grupach, formułują i porządkują argumenty, które pomogłyby zyskać sponsora [zapisane na tablicy, przedyskutowane, zapisane w zeszycie].

 

c.       Następnie uczniowie redagują ogłoszenie o wyprawie i poszukiwaniu członków tej ekspedycji [informacje o umiejętnościach i cechach osobowych].

 

d.      Po zanotowaniu najlepszego ogłoszenia w zeszytach nauczyciel informuje uczniów,
że właśnie zabrakło funduszy, więc należy wysłać telegram do sponsora. Uczniowie redagują telegramy [najlepsze zapisane w zeszytach].

 

e.       Nauczyciel informuje uczniów, że po wyprawie należy zaprosić zainteresowanych na spotkanie podsumowujące ich pracę badawczą na temat łybaków.

f.        Uczniowie tworzą w grupach teksty zaproszeń.

 

Po każdym ćwiczeniu osoba wskazana przez grupę prezentuje wyniki pracy, pozostali uczniowie dzielą się uwagami, korygując ewentualne błędy, wprowadzając innowacje.

 

 

3. PODSUMOWANIE

 

Uczniowie rozmawiają o tym, czego się nauczyli na tych lekcjach. Nauczyciel ocenia ich pracę.

 

 

4. ZADANIE DOMOWE

 

Idąc śladami łybaków, przeżyłem niezwykłą przygodę. Opowiadanie twórcze z elementami opisu krajobrazu.


Publikacja umieszczona w Serwisie Publikacji Nauczycieli ODA, rok szk. 2002/2003

 
 

Serwis ODA - Strona główna > Pełny katalog publikacji  |   Strona autora/ów  |

Zamknij okno

góra

Serwis jest prowadzony przez Wydawnictwo „e media”