Publikacja w serwisie

Bookmark and Share

5185  odsłona

Praktyczne zajęcia uczniów źródłem odnoszenia sukcesów i zadowolenia na lekcjach muzyki

Barbara Bentkowska

 

Praktyczne zajęcia uczniów źródłem odnoszenia sukcesów i zadowolenia na lekcjach muzyki

 

Twórczość dziecka jest zaspokojeniem jego istotnej potrzeby działania, ekspresji, samorealizacji. Angażuje wszystkie funkcje motoryczne i zmysłowe, a także życie uczuciowe i potrzebę naśladowania. Zaspokojenie potrzeby ekspresji u dziecka można osiągnąć poprzez wyzwalanie jego twórczej aktywności (słownej, muzycznej, ruchowej, plastycznej) na lekcjach różnych przedmiotów, przede wszystkim zaś na lekcjach muzyki.

Twórcze opanowywanie świata przez człowieka wciąż daje ludzkości możliwość czynnego włączania się do nieustannego postępu umiejętności. Pęd ku twórczości przejawia się już u dzieci jako wrodzony zadatek, np.: skłonność do zabaw, żywiołowość, fantazja, chęć wykazania się. Obszerna dziedzina muzyki umożliwia sprawdzenie tej twórczej postawy dziecka przy każdej okazji zetknięcia się ze sztuką.

Cały ciężar nowoczesnych zadań wychowawczych polega nie tylko na tym aby kształcić młodzież, która już ujawniła swe uzdolnienia, ale przede wszystkim na tym, by rozwijać zdolności w najszerszych kręgach.

Jedną z form realizacji muzyki stanowi dział tworzenie muzyki. W ujęciu programowym dział ten zawiera cztery grupy zadań twórczych:

ˇ        tworzenie melodii,

ˇ        tworzenie rytmu,

ˇ        improwizowanie ruchu,

ˇ        tworzenie form muzycznych z elementów improwizacji rytmicznej, melodycznej i ruchowej

Tworzenie melodii obejmuje swobodną improwizację na zaproponowany przez nauczyciela lub dzieci temat pozamuzyczny (np. o zwierzętach, przyrodzie), śpiewanie pytań i odpowiedzi, improwizowanie melodii do podanego krótkiego tekstu.

Tworzenie rytmu polega na rytmizowaniu przysłów, wierszyków, krótkich zdań, imion, nazw kwiatów itp., na powtarzaniu w formie echa tematów rytmicznych.

Improwizowanie ruchu jest najbardziej naturalną, najbliższą dziecku nie wymagającą od niego specjalnego przygotowania muzycznego formą współdziałania z muzyką. Ruch zespolony z muzyką stanowi podstawę rozwoju uzdolnień muzycznych. Może również przyczynić się do uwrażliwienia dziecka na inne elementy muzyki, jak też rozwijać muzykalność tzn. zdolność do emocjonalnego odczuwania muzyki

Tworzenie form z elementów improwizacji rytmicznej, melodycznej i ruchowej, które obejmuje układanie ilustracji muzycznych do opowiadań i wierszy, tworzenie swobodnych form muzycznych ilustrujących zjawiska akustyczne np. (odgłosy przyrody, pracę itp.) oraz tworzenie form AB, ABA i ronda.

Kiedy mówimy o twórczości dzieci w ramach lekcji muzyki musimy tym samym myśleć o wyzwalaniu czynnej inicjatywy uczniów. Ta czynna ich postawa prowadzi do wynajdywania nowych pomysłów muzycznych. Te nowości oceniamy jednak od strony dziecka, dlatego też nie żądamy od niego artystycznego dzieła. Nie chodzi nam o stworzenie utworu na miarę kompozytora, ale o dostarczenie dziecku przeżycia, które nauczy je twórczo myśleć ogarniać proces tworzenia w wyobraźni i wreszcie realizować go. Chcemy pobudzić dzieci do twórczości i wyzwolić z nich fantazję muzyczną stopniowo i odpowiednio do ich wieku.

Elementy twórczości muzycznej dzieci możemy wprowadzać bardzo wcześnie. W szkole podstawowej już od klasy pierwszej możemy stopniowo je stosować we wszelkich postaciach, jak śpiew, recytacja, gra instrumentalna i system muzyczno-ruchowy.

Na lekcjach muzyki, realizujących dziecięcą twórczość muzyczną niezmiernie ważna jest kierująca rola nauczyciela. Aby twórczość dzieci mogła odbywać się w atmosferze swobody, nauczyciel musi się do tej lekcji dokładnie przygotować: wybrać odpowiednie teksty do rytmizacji lub melodyzacji, przy czym sam musi być jak najbardziej umuzykalniony. W czasie nauki łagodnie kierować wysiłkami dzieci podając wartościowe uwagi tak, aby nie urazić wrażliwości uczniów. Tylko w ten sposób może zapobiec żywiołowości, która mogłaby zaszkodzić wynikom zajęć. Twórcze zajęcia dzieci są najdelikatniejszym procesem nauczania i prowadzą do pełnego umuzykalnienia uczniów.

Tylko poprzez praktyczne zajęcia uczeń będzie zadowolony i odniesie sukcesy na lekcjach muzyki.

 

Bibliografia:

M. Debessi: Psychologia dziecka

E. Lipska, M. Przychodzińska: Metodyka wychowania muzycznego

W. Tatarkiewicz: Ekspresja i sztuka


Publikacja umieszczona w Serwisie Publikacji Nauczycieli ODA, rok szk. 2001/2002

 
 

Serwis ODA - Strona główna > Pełny katalog publikacji  |   Strona autora/ów  |

Zamknij okno

góra

Serwis jest prowadzony przez Wydawnictwo „e media”