Publikacja w serwisie

Bookmark and Share

14706  odsłona

Małgorzata Imielińska-Malenta: METODA RUCHU ROZWIJAJĄCEGO

mgr Małgorzata Imielińska-Malenta

 

Metoda ruchu rozwijającego
Weroniki Sherborne
we wspomaganiu rozwoju dziecka


SPIS TREŚCI

 

Wstęp

Organizacja zajęć według metody Weroniki Sherborne.

Organizacja ćwiczeń i grup zajęciowych.

Ćwiczenia stosowane w metodzie Ruchu Rozwijającego.

ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała,

ćwiczenia pozwalające zdobyć pewność siebie i poczucie bezpieczeństwa,

ćwiczenia ułatwiające nawiązanie kontaktu i współpracy z partnerem i grupą,

ćwiczenia twórcze.

 


Wstęp

Początków metody Weroniki Sherborne należy szukać w teorii i praktyce szkoły R. Labana. W. Sherborne uważała się za jego uczennicę i kontynuatorkę dzieła, do momentu gdy stworzyła własną metodę pracy z dziećmi, zwaną w Wielkiej Brytanii Developmental Movement.

Wypracowany w latach sześćdziesiątych system ćwiczeń ma zastosowanie we wspomaganiu prawidłowego rozwoju dzieci i w korygowaniu jego zaburzeń. Główna idea metody wyraża się w stwierdzeniu, że posługiwanie się ruchem jest narzędziem wspomagania rozwoju psychoruchowego dziecka i terapii zaburzeń tego rozwoju. Opracowany przez W. Sherborne system ćwiczeń wywodzi się z naturalnych potrzeb dziecka, zaspokajanych w kontakcie z dorosłymi. Metoda wyrasta z tak zwanego baraszkowania, które pojawia się u każdego dziecka we wczesnym dzieciństwie.

Podstawowe założenia tej metody to rozwijanie przez ruch:

1. świadomości własnego ciała,

2. świadomości przestrzeni i działania w niej,

3. dzielenia przestrzeni i innymi ludźmi i nawiązywania z nimi bliskiego kontaktu.

 

Udział w ćwiczeniach metodą W. Sherborne ma na celu stworzyć dziecku okazje do poznania własnego ciała, usprawnienia motoryki, poczucia swojej siły. Ponieważ dzięki temu zaczyna ono mieć zaufanie do siebie, zyskuje też poczucie bezpieczeństwa. Podczas ćwiczeń ruchowych dziecko może poznać przestrzeń, w której się znajduje. Dlatego dziecko czuje się bezpieczne, staje się bardziej aktywne, może być twórcze.

Atrakcyjność tej metody polega przede wszystkim na jej prostocie i naturalności.


Organizacja zajęć według metody Weroniki Sherborne

Projektując zajęcia metodą W. Sherbone, należy pamiętać, ze mają one pomóc dziecku w poznaniu siebie, w zdobyciu do siebie zaufania, w poznaniu innych i nauczeniu się ufania im.

Projektując i prowadząc zajęcia, należy pamiętać o obowiązujących zasadach, którymi powinna kierować się osoba prowadząca. Specyficzne zasady dla metody W. Sherborne to:

– uczestniczenie w zajęciach jest dobrowolne,

– należy nawiązać kontakt z każdym dzieckiem, pamiętając o utrzymywaniu kontaktu wzrokowego w dalszym ciągu zajęć,

– zajęcia powinny być dla dziecka przyjemne i dawać możliwość przeżywania radości z aktywności ruchowej, kontaktu z innymi ludźmi,

– prowadzący powinien brać udział w zajęciach,

– w czasie zajęć należy ściśle przestrzegać praw dziecka do swobodnej własnej decyzji, aby miało poczucie kontroli nad sytuacją,

– zauważanie i stymulacja aktywności dziecka,

– poczucie humoru u prowadzącego zajęcia,

– chwalenie dziecka nie tyle za efekt, co za jego starania i wysiłek,

– prowadzenie zajęć, szczególnie w początkach na poziomie podłogi;

– zaczynanie od ćwiczeń prostych, stopniowo je utrudniając,

– naprzemienne wykonywanie ćwiczeń dynamicznych i relaksacyjnych,

– branie pod uwagę samopoczucia dziecka.

 

Zachęcanie dziecka do udziału w ćwiczeniach i pokazywanie, jak inne dzieci bawią się, bywa wystarczającą motywacją do włączenia się dziecka w zajęcia. Osoba prowadząca zajęcia, opracowuje własny scenariusz ćwiczeń, lecz nie stara się go realizować za wszelką cenę. Program ten nie zawsze odpowiada dzieciom w danym dniu. Musi on być modyfikowany w trakcie sesji zależnie od potrzeb dzieci.

Ważne elementy przy planowaniu zajęć to: wiek dzieci, liczebność grupy, miejsce, czas trwania zajęcia. Planowane zajęcia muszą uwzględniać prawidłowości rozwoju emocjonalnego i społecznego dziecka. Program zajęć dla całej grupy powinien uwzględniać zarówno potrzeby grupy, jak i indywidualne potrzeby dziecka.

Pomocnym elementem w pracy metodą W. Sherborne jest prowadzona przez nauczyciela dokumentacja. Dokumentacja taka powinna zawierać;

– wstępną diagnozę psychologiczną dotyczącą poszczególnych dzieci,

– indywidualne plany terapeutyczne,

– ramowe scenariusze zajęć grupowych

– dziennik zajęć, zawierający notatki z poszczególnych sesji, informacje o przebiegu zajęć, oraz informacje o postępach dzieci.


Organizacja ćwiczeń i grup zajęciowych

Zajęcia metodą W. Sherborne powinny być prowadzone jako zajęcia grupowe. Grupy nie powinny być zbyt liczne, optymalna liczba dzieci to 6-14. Nie ma ograniczeń co do wieku uczestników zajęć. Najczęściej jednak pracuje się z dziećmi w wieku przedszkolnym. Dobrze jest zapewnić każdemu dziecku dorosłego partnera, najlepiej rodzica. Zajęcia powinny odbywać się systematycznie, najlepiej jeden raz w tygodniu. Czas spotkania jedna godzina. Początkowo zajęcia mogą być krótsze w zależności od samopoczucia dzieci. Należy zadbać również o odpowiednie warunki lokalowe: duża przestrzeń, odpowiednie podłoże, świeże powietrze.

Prowadzeniem grupy powinny zajmować się dwie osoby, które mogą wzajemnie sobie pomagać w czasie zajęć.

Metodę Weroniki Sherborne można zaliczyć do niewerbalnych treningów interpersonalnych.


Ćwiczenia stosowane w metodzie Weroniki Sherborne

W zaproponowanym przez siebie programie ćwiczeń ruchowych Weronika Sherborne wyróżnia następujące grupy ćwiczeń:

– ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała,

– ćwiczenia pomagające zdobyć pewność siebie i poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu,

– ćwiczenia ułatwiające nawiązywanie kontaktu i wspólpracy z partnerem i grupą,

– ćwiczenia twórcze.

Wszystkie ćwiczenia mogą występować w różnych formach:

– jako zajęcia z jednym dzieckiem,

– jako zajęcia w parach,

– jako zajęcia dla trzech lub większej liczby dzieci.

 

Ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała

Poznanie własnego ciała oraz umiejętność kontrolowania go jest podstawową potrzebą każdego człowieka. W rozwoju wiedzy o własnym ciele możemy wyróżnić kolejne etapy: wyczuwanie własnego ciała, nazywanie części ciała, utrwalanie wiedzy o naszym ciele. Na tej podstawie wykształca się świadoma kontrola ciała i jego ruchów.

Stopy, kolana, uda, nogi to części ciała, których poznanie i opanowanie powinno nastąpić jak najwcześniej. Są one szczególnie ważne ze względu na rolę jaką pełnią. Kontrola ich jest niezbędna do utrzymania pełnej równowagi ciała.

Ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała to ćwiczenia polegające na tzw. „wyczuwaniu”. Możemy wymienić tutaj ćwiczenia na:

– wyczuwanie brzucha, pleców, pośladków,

– wyczuwanie rąk i nóg,

– wyczuwanie twarzy,

– wyczuwanie całego ciała.

 

Ćwiczenia pozwalające zdobyć pewność siebie i poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu

Są to ćwiczenia ściśle związane z poprzednią grupą. Należy znać siebie, mieć pewność działania, aby nawiązywać kontakty z innymi osobami. Ćwiczenia te umożliwiają poznanie otoczenia, dzięki czemu dziecko może czuć się swobodnie i nie obawiać się go. Charakterystyczną cechą tych ćwiczeń jest to, że wykonywane są wyłącznie na podłodze. Mogą być to ćwiczenia indywidualne, w parach lub w grupie.

 

Ćwiczenia ułatwiające nawiązanie kontaktu i współpracy z partnerem i grupą

Ćwiczenia te polegają na zdobywaniu i wymianie wspólnych doświadczeń podczas sesji ruchowych. Ich rezultat zależy od stopnia zaangażowania ćwiczących. W tych ćwiczeniach partner „bierny” jest pod opieką osoby aktywnej. Ten typ ćwiczeń pozwala na poznanie się partnerów, a zwłaszcza swojej siły, daje możliwość wspólnego przeżycia wykonywanych zadań. Są one przede wszystkim dobrą zabawą, w trakcie której uchodzą nagromadzone emocje i napięcia.

Ćwiczenia ułatwiające nawiązanie kontaktu możemy podzielić na cztery grupy:

– ćwiczenia „z” w parach,

– ćwiczenia „przeciwko” w parach,

– ćwiczenia „razem” w parach,

– ćwiczenia „razem” w grupie.

 

Ćwiczenia twórcze

Wszystkie aspekty ruchu są rozwijane w ćwiczeniach proponowanych przez członków grupy. Szczególnym rodzajem ćwiczeń twórczych godnych polecenia w pracy z małymi dziećmi są ćwiczenia przy muzyce w formie tańca.

Ćwiczenia „twórcze” pozwalają nawiązać i pogłębić stosunki międzyludzkie, poznać sytuacje, których ćwiczący mógłby nie doświadczyć w innych warunkach. W trakcie zajęć każde dziecko może być twórcą w stopniu, w jakim sobie życzy.

 

Metoda Ruchu Rozwijającego jest jedną z form wychowania fizycznego godnych polecenia wszystkim nauczycielom pracującym z dziećmi w wieku przedszkolnym. Elementy tej metody mogą być stosowane w pracy przedszkola jako 30-minutowe ćwiczenia ruchowe, jako zabawy i ćwiczenia poranne, zabawy ruchowe.

Warto włączyć tą metodę do codziennej pracy przedszkola, gdyż

może ona pomóc dzieciom w dwóch głównych sferach rozwoju:

1. rozwój fizyczny:

– dzieci doświadczają, co to znaczy czuć się we własnym ciele „jak w domu”,

– uczą się używać ciała i kontrolować je na wiele różnych sposobów oraz przyswajają sobie dobrze wyważony repertuar ruchów,

– nacisk jest położony nie na przyswajanie konkretnych umiejętności przydatnych w poszczególnych sportach lub ćwiczeniach, ale na rozwój umiejętności ogólnych, związanych z opanowaniem różnych elementów ruchu, które mogą być stosowane w wielu zadaniach fizycznych,

2. rozwój osobowości:

– dzięki ruchowi rozwijającemu dzieci nabierają silniejszego poczucia samego siebie, swojej tożsamości,

– stają się bardziej pewne swoich możliwości,

– uczą się podejmować inicjatywę oraz wykorzystywać własną inwencję,

– uczą się wrażliwości na potrzeby i uczucia innych oraz stają się bardziej wprawne w komunikowaniu i dzieleniu się doświadczeniami z innymi ludźmi,

– uczą się skupiać uwagę na tym, co robią.

 

Zajęcia prowadzone tą metodą możemy prowadzić w przedszkolu, jako 30 minutowe ćwiczenia ruchowe, jako przerywniki w trakcie innych zajęć. Wykorzystanie tej metody zależy od naszej inicjatywy i zapotrzebowania w danej grupie. Z dużym powodzeniem możemy stosować tą metodę w pedagogizacji rodziców – zamiast tradycyjnych zajęć otwartych można zaproponować rodzicom wspólne z dziećmi zabawy ruchowe.

Bibliografia:

1. Bogdanowicz M. Metoda Weroniki Sherborne w terapii i wspomaganiu rozwoju dzieci, WSiP, Warszawa 1996.


Publikacja umieszczona w Serwisie Publikacji Nauczycieli ODA, maj 2002

 
 

Serwis ODA - Strona główna > Pełny katalog publikacji  |   Strona autora/ów  |

Zamknij okno

góra

Serwis jest prowadzony przez Wydawnictwo „e media”